Schuilstructuren voor passieve luchtbescherming op de terreinen van het station van Eeklo

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Publieke WOII Schuilplaatsen Groot Gent met onder andere

Publieke WOII schuilplaatsen Denderleeuw

Publieke WOII schuilplaatsen Oudenaarde

Schuilplaatsen op grondgebied Wetteren

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Details van de legers:

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Vestingsbouw directe omgeving Gent.

Overzicht van de schuilstructuren nabij het station van Eeklo:

Deze reportage geeft u de locatie weer van in totaal nog 3 schuilstructuren in de directe omgeving van het spoorwegstation van Eeklo. 2 ervan kunnen nog fysiek teruggevonden worden. Een 3e is allicht gesloopt maar kan nog perfect qua locatie gevonden worden.

Daarnaast ziet u ook bij deze zoektocht nog de lokatie van een eerder grotendeels gesloopte publieke schuilplaats bij het station van Eeklo. Deze bevond zich eveneens nabij het station van Eeklo op de parking. Ze zal in elk geval niet meer intact zijn gezien er documentatie bestaat die er op duidt dat van deze structuur ooit het dak werd verwijderd en de structuur zelf opgevuld werd met grond om zo uit het zicht onttrokken te worden.

Het hierbij bekeken terrein loopt vanaf de kruising van de ringweg met de Oostveldstraat tot de kruising van de spoorlijn met de Oude Gentweg (afsplitsing toenmalige verdwenen spoorlijn 55A).

Het eerste structuurtje is het verst verwijderd van het station zelf en is een kleine 1-mansschuilplaats langs de spoorwegstraat, het tweede is een nog bestaande buisstructuur van het type Duffeleer die zich bevindt nabij de kruising van de ring van Eeklo en de Oostveldstraat. Deze structuur is nog vrij fraai aanwezig. De derde structuur lag eveneens langs het toenmalige perron achter de sporen bij het station van Eeklo. Hij lag ooit langs een voetwegeltje parallel met het spoor en de eigenlijke sporen in een huidige groenzone. Of de structuur er zelf nog is, valt te betwijfelen. Wel liggen er nog kasseistenen gestapeld die allicht ooit dienst deden om de structuur bijkomend te beschermen aan de bovenzijde.

Op bovenstaand detailplannetje links de grote nog bestaande buisstructuur, iets meer naar rechts de verdwenen publieke schuilplaats. Nog meer naar rechts en noordelijk van de sporen een eveneens verdwenen kleinere buisstructuur. (Schets: Archief Eeklo)

Op onderstaande luchtfoto's kan u op de stipjes drukken en zo uitkomen bij de schuilstructuur die aldaar is gelokaliseerd.

De positionering van de bunkertjes is vrij correct indien u gebruik maakt van de standaard Internet Explorers en bv firefox. Google Chrome geeft in dit geval afwijkende positioneringen van de bunkers op de foto's. Hetzelfde zou zich ook kunnen voordoen met nog andere internet-explorers. Mijn excuses voor dit ongemak.

                                                                                                       
                                                                                                       
                                                                                                       
                                                                                                   
                                                                                                     
                                                                                                       
                                                                                                     
                                                                                                 
                                                                                                     
                                                                                                     
                                                                                                       
                                                                                                     
                                                                                                       
                                                                                                     
                                                                                                   
                                                                                                       
                                                                                                       
                                                                                                       
                                                                                               
                                                                                                       
                                                                                                       
Enige duiding bij de stippen hierboven: Gele stip bovenaan links: Grote nog bestaande buisstructuur - Meest linkse rode stip: Verdwenen publieke schuilplaats bij Station Eeklo - Rode stip noordelijk van sporen: Allicht verdwenen kleinere buisstructuur - Gele stip rechtsonder: Nog bestaande 1-mansschuilplaats.

Beschrijving van het station, spoorwegstructuur en de gekende schuilstructuren te Eeklo.

  • Het eerste station van Eeklo dateerde uit 1861. Het was gelegen op spoorlijn 58 die toen nog doorliep tot in Brugge.

Oude postkaart met zicht op originele station Eeklo (Foto Replica)

  • Vanaf 1871 werd Eeklo ook nog eens via lijn 55A verbonden in de richting van Antwerpen, meer specifiek Zelzate van waar de originele lijn dan zelfs doorliep tot in Lokeren.
  • Ter hoogte van het kruispunt van de Ring in Eeklo met de Oostveldstraat was een cluster van spoorweggebouwen zoals een locomotieven- en een goederenloods.

Zicht op de lokomotievenloods in 1898. (Foto uit Brochure Stationsbuurt Eeklo - Werkgroep ELS via Kris Vanzandycke)

  • Zeer fraai en nog altijd bestaande toestand, is de draaischijf die op Eeklo station bestond. Omdat Eeklo een eindstation was en bepaalde locomotieven totaal niet zo rendabel waren om te gebruiken als ze de wagons dienden te duwen in plaats van te trekken, werd de mogelijkheid gemaakt de locomotief te Eeklo te draaien. Dit gebeurde volledig manueel op mankracht op een draaiplateau. Dit kon ook gebruikt worden indien nodig voor spoorwegwagons maar daar maakte het natuurlijk niet zoveel uit of deze achteruit of vooruit reden.

Onderstaande unieke foto toont dit draaiplateau in werking in 1941. (Foto Collectie K.J. Harder - Brochure Stationsbuurt Eeklo - Werkgroep ELS via Kris Vanzandycke)

Onderstaande schets geeft ons een beeld van station en bijhorende terreinen te Eeklo anno 1927 (Plannetje: Brochure Stationsbuurt Eeklo - Werkgroep ELS via Kris Vanzandycke)

Op de schets aan de bovenzijde heb je het eigenlijke station. Tussen de sporen en aansluitend bij de Oostveldstraat zie je grote locomotievenloods. Hierbij aansluitend had je nog een leslokaal, de werkplaats van de bankwerkers, de vaste stoomketel, de zanddroger, de draaierij en de ketelmakerij (driehoekig gebouw rechts). Nog iets zuidelijker van deze gebouwen de reservoirs. De lange smalle strook links van de locomotievenloods, was het kolenpark. Nog meer naar links met "PT" aangeduid, de manuele "Pont Tournante", het draaiplateau. Nog meer zuidelijk had je dan van volledig links naar rechts de lampenbewaarplaats (apart gebouwtje), de smidse (apart gebouwtje) en de slakkenkuil. Nog meer naar rechts had je dan nog een reeks aan elkaar aansluitende gebouwen, namelijk de opslagplaats voor het aanmaakhout, de slaapzaal, de opslagplaats, de olielampenbewaarplaats en nog een opslagplaats.

Hieronder een luchtfoto uit 1941 kijkend in de richting van de Oostveldstraat. Links de stationsgebouwen. Rechts bovenaan de locomotievenloods. (Foto: Brochure Stationsbuurt Eeklo - Werkgroep ELS via Kris Vanzandycke)

  • Tijdens de meidagen '40 kende Eeklo ook een vrij woelige periode. Eeklo zou in de strijd betrokken geraken voor de slag om het Schipdonkkanaal en bevond zich aan de zijde waar de Duitse aanvallers toekwamen met de weerstandbiedende Belgen aan de overzijde van het Schipdonkkanaal. Op de foto zie je een grote groep Belgische krijgsgevangenen en onderaan zie je duidelijk dat de locomotievenloods ook een voltreffer kreeg op zijn dak. De foto moet dan ook allicht rond 25 of 26 mei 1940 genomen zijn toen de Leiestelling (inclusief Schipdonkkanaal) viel.

(Foto: www.Meetjesland.be)

  • Tijdens de Duitse bezetting werden vanaf 1943 tot 1944 bij de meest cruciale spoorweginfrastructuur waar spoorwegpersoneel tewerkgesteld was, schuilplaatsen gebouwd voor dit spoorwegpersoneel alsook voor de spoorweggebruikers (publieke schuilplaatsen). Op onderstaande foto uit 1942 zijn deze alvast nog niet gebouwd. Anders had je rechts vooraan zeker de hier ooit gebouwde grote publieke schuilplaats moeten kunnen zien waar toen een uitgewerkte spoorwegtuin was.
(Foto: Brochure Stationsbuurt Eeklo - Werkgroep ELS via Kris Vanzandycke)
  • Vanaf 1 Augustus 1950 werd de lijn 55A al gestopt als spoorlijn voor reizigers. De lijn werd zelfs opgeschort van Assenede tot Kaprijke. Dit maakte dat enkel nog de opties overgehouden werd voor goederenverkeer van Eeklo tot in Kaprijke. Identiek bleef de lijn ook van Zelzate tot in Assenede bruikbaar voor goederenverkeer, allicht gekoppeld aan de Gentse Haven.
  • Vanaf 1959 werd het gedeelte van de spoorlijn 58 van Eeklo tot Brugge officieel buiten dienst gesteld als officiële spoorlijn. Het gedeelte van de spoorlijn van Eeklo tot Maldegem aan het huidige Stoomtreincentrum Maldegem zal blijven bestaan en wordt heden ten dage nog altijd beheerd en gebruikt als een toeristisch treinspoor maar behoort niet meer tot de officiële treininfrastructuur van de NMBS en Infrabel.

Schets met grondplan anno 1959 (Collectie Kris Vanzandycke)

  • Vanaf 1965 werd ook het resterende goederverkeer van Kaprijke naar Eeklo opgeschort en was voor wat Eeklo betrof de lijn 55A niet meer bestaande.
  • Vanaf 1976 werd ook het laatste stukje van lijn 55A tussen Zelzate en Assenede buiten dienst gesteld. Het globale oude treinspoor van lijn 55A bestaat heden nog zo goed als volledig als een fietspad tussen Eeklo en Ertvelde (overzijde kanaal Gent Terneuzen ter hoogte van Zelzate).
  • Heden telt het station te Eeklo nog 3 sporen, het toeristische lijntje dat spoort tussen het Maldegemse Stoomcentrum en het station van Eeklo op dit aparte 3e spoor en een dubbelspoor dat hier stopt. Eeklo is heden een eindstation op deze lijn van Eeklo tot Gent Dampoort.
  • Het originele stationsgebouw werd gesloopt rond 1980 omdat het in de weg stond voor de uitbreiding van de huidige N9 Ringweg. Het nieuwere en verplaatste stationsgebouw dateert dan ook pas van de jaren '80 van vorige eeuw.
  • Op de spoorwegzone nabij dit station van Eeklo konden anno 2026 nog 2 schuilstructuren bij deze spoorweginfrastructuur horende, teruggevonden worden. Dit betroffen een 1-mansstructuur bij een verdwenen spoorwisselgebouw en een buisstructuur bij een aantal vroegere werkhuizen.
  • Zoals steeds bij dergelijke structuren, dienden ze voor de directe bescherming bij luchtaanvallen van het tewerkgesteld spoorwegpersoneel. Eigenlijk zelfs in mindere mate maar voor de reizigers. Deze dienden in het algemeen nog gebruik te maken van nog eens aparte bestaande publieke schuilplaatsen in de buurt van het station. Ze dateren dan ook allen van allicht rond 1942 - 1943 toen steeds meer en meer de spoorweginfrastructuur, ook gebruikt door de Duitse bezetter voor zijn militaire transporten, courant het doelwit werd van geallieerde luchtbombardementen.
  • Alle verdere details, eventueel toch nog vergeten structuren of locaties waar er ooit nog stonden nabij de stationsbuurt van het station van Eeklo, zijn dus zeker aanvullend welkom op info@bunkergordel.be

Op deze link meer details over de Luchtbeschermingsmaatregelen te nemen tijdens de Duitse bezetting nabij spoorweginfrastructuur op basis van een Duitse nota hierover uit 1942.

Op deze link, vind je overzichtslijsten van spoorwegpersoneel omgekomen tijdens de Duitse Bezetting 1940 - 1945

Hieronder het spoorwegpersoneel hierbij terug te vinden en direct koppelbaar aan Eeklo:

  • Voorlopig geen gekend.

Gebruikte bronnen